پیام مشرق
خرده (۵)
اقبال لاهوری
سخنگو طفلک و برنا و پیر است
سخن را سالی و ماهی نباشد
درک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بر ماهیتِ جاودان و فراتاریخیِ کلام تاکید دارد و بیانگر آن است که حکمت و سخنسنجی، در بندِ سن و سالِ گوینده نیست و از خردسالی تا کهنسالی، کلام میتواند حقیقت را بازتاب دهد.
شاعر در اینجا از تقابلِ محدودیتِ عمرِ انسان و نامحدود بودنِ ارزشِ سخن بهره برده تا نشان دهد که زمان، مقیاسِ درستی برای سنجشِ اعتبارِ یک کلام نیست.
معنای روان
سخنگو طفلک و برنا و پیر است
سخن را سالی و ماهی نباشد
هر انسانی، چه کودک باشد، چه جوان و چه پیر، میتواند سخنگو و حامل پیامی باشد.
نکته ادبی: استفاده از واژگان «طفلک»، «برنا» و «پیر» در کنار هم، برای نشان دادن تمام مراحل زندگی انسان و شمولیتِ عامِ قابلیتِ سخنوری به کار رفته است.
آرایههای ادبی
مراعات نظیر
طفلک و برنا و پیر
استفاده از واژگانی که مراحل مختلف عمر انسان را در کنار هم نشان میدهد.
کنایه
سخن را سالی و ماهی نباشد
کنایه از بیزمانی، جاودانگی و عدم وابستگیِ کلامِ حق به محدودیتهای زمانی.