پیام مشرق

اقبال لاهوری

جهان ما که نابود است بودش

اقبال لاهوری
جهان ما که نابود است بودش زیان توام همی زاید بسودش
کهن را نو کن و طرح دگر ریز دل ما بر نتابد دیر و زودش

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این ابیات بیانگر ناپایداری و بی‌ثباتی جهان هستی است که در آن سود و زیان همواره در هم تنیده‌اند و ماهیتِ دنیوی چیزی جز فنا و گذرا بودن نیست.

شاعر با درکی عمیق از این گذران و فرسودگی، دعوت به نوسازی و ایجاد تحولی بنیادین می‌کند، چرا که روح انسان از بی‌قراری و نوساناتِ زمانه به ستوه آمده است.

معنای روان

جهان ما که نابود است بودش زیان توام همی زاید بسودش

هستیِ این دنیای ما در واقع همان نیستی است و هر سودی که به ما می‌رسد، همواره با زیانی همراه است.

نکته ادبی: ترکیبِ 'نابود است بودش' تضادی هنری میان هستی ظاهری و نیستیِ باطنی جهان ایجاد کرده است. 'توام' به معنای همراه و جفت است.

کهن را نو کن و طرح دگر ریز دل ما بر نتابد دیر و زودش

ساختار کهن و فرسوده را دگرگون کن و طرحی تازه درانداز، چرا که قلبِ ما دیگر طاقتِ شتاب یا تعللِ روزگار و ناپایداری‌های آن را ندارد.

نکته ادبی: عبارت 'طرح دگر ریز' استعاره از تغییرِ نگرش یا روش زندگی است. 'بر نتابد' به معنای تحمل نداشتن و تاب نیاوردن است.

آرایه‌های ادبی

تضاد (طباق) نابود و بود، زیان و سود، کهن و نو

استفاده از تقابل‌های معنایی برای تبیینِ ماهیتِ متزلزل و گذرا بودنِ امور دنیوی.

کنایه طرح دگر ریز

کنایه از ایجاد تحولِ بنیادین و دگرگونی در روشِ زندگی و تفکر.