دیوان اشعار - رباعیات

سلمان ساوجی

رباعی شمارهٔ ۹۰

سلمان ساوجی
از باغ جمالت ار آگه بودی گل این راه پر از خار نپیمودی گل
با این همه خارها که در پا دارد چون آمد و چون بدین زودی گل؟

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

در این ابیات، شاعر با بهره‌گیری از تصویرسازی ظریف، گل را مسافری مشتاق می‌داند که به شوق رسیدن به «باغ جمال» محبوب، سختی‌های مسیر پرخار را به جان خریده است.

مضمون اصلی، حیرت شاعر از این حرکت شتابان گل است که علی‌رغم تمام موانع و رنج‌هایی که در مسیر داشته، توانسته است خود را به این ساحت والا برساند.

معنای روان

از باغ جمالت ار آگه بودی گل این راه پر از خار نپیمودی گل

اگر گل از شکوه و زیبایی بی‌مانند باغِ حضور تو باخبر بود، هرگز این مسیر دشوار و پر از خار را برای رسیدن به تو برنمی‌گزید و راهی دیگر می‌جست.

نکته ادبی: «ار» مخفف «اگر» است. «باغ جمال» استعاره‌ای است از حضور محبوب که چنان زیباست که هر زیبایی دیگری در برابرش ناچیز است.

با این همه خارها که در پا دارد چون آمد و چون بدین زودی گل؟

با اینکه این مسیر سرشار از سختی‌ها و رنج‌هاست که مانند خار به پایِ رونده می‌رود، برایم شگفت‌انگیز است که گل چگونه این راه پرمخاطره را پیمود و با این سرعت به مقصد رسید؟

نکته ادبی: «چون» در اینجا به معنای «چگونه» است و پرسش شاعر بیانگر تحسین و تعجب از همت بلند و سرعت گل در طی طریق است.

آرایه‌های ادبی

استعاره باغ جمال

تشبیه حضور و زیبایی بی‌مانند محبوب به باغی که محل جلوه‌گری است.

تشخیص نپیمودی گل

شاعر به گل شخصیت انسانی بخشیده و آن را موجودی آگاه در انتخاب مسیر معرفی کرده است.

پرسش تعجبی چون آمد و چون بدین زودی گل؟

پرسشی که هدفش تاکید بر شگفتی و تحسینِ همت و سرعتِ عملِ گل است.