دیوان اشعار - غزلیات

آنجا که عشق حضور دارد، دیگر مجالی برای پند و اندرز و عقل‌ورزی باقی نمی‌ماند؛ درست مانند آنکه در برابر درخشش خیره‌کننده خورشید، نور ستاره‌ کوچک و کم‌فروغی چون «سها» اصلاً به چشم نمی‌آید.

آزادگی و رندی، شیوه و مرامِ دل‌باختگان است و پرهیزکاری و تقوا، عادتِ همیشگی زاهدان. آری، هر جامه‌ای تنها بر تنِ کسی زیباست که شایستگی آن را دارد و این دو مرام نیز هرکدام جایگاه خاص خود را دارند.

کسی که سیمای چنان زیبایی را به چشم می‌بیند، جای شگفتی است اگر هنوز عقل و هوشش سر جایش باقی بماند؛ چرا که دیدنِ آن جمال، هر خردمندی را دیوانه می‌کند.

من در تاریکیِ شبِ آرزومندیِ وصال او، به امیدِ رسیدنِ سپیده‌دم و فردایی روشن دل خوش می‌کنم؛ اما بیم آن دارم که این شبِ هجران، هیچ‌گاه سحری نداشته باشد و هرگز به پایان نرسد.

هرچند که کوشیدم با کلامی رسا از قامتِ بلندِ او سخن بگویم، اما همچنان از توصیفِ آن ناتوانم؛ چرا که هر چه را در ذهن تصور می‌کنم، قد و بالای او از آن برتر و والاتر است.

به او گفتم که زیباییِ تو برای من مصیبت و بلا به همراه دارد. پاسخ داد: آری، در طریقتِ عاشقی، این رنج‌ها و بلاها اقتضایِ راه است و همیشه چنین بوده و خواهد بود.

او خونِ دلم را ریخت و در عین حال، دامن از خونِ من آلوده کرد (با بی‌تفاوتی از کنار رنجم گذشت). او در حقِ من ستم می‌کند، اما در نهایت، گناهِ اصلی از جانبِ خودِ من است که این راه را برگزیدم.

ای مدعیِ خردمند! اگر ذره‌ای از گرمایِ شمعِ وجودِ او در تو اثر کند، آنگاه درخواهی یافت که چرا پروانه با آن بی‌پروایی، خود را به آتش می‌زند.

دل به من گفت: ای سلمان! تو که در آبِ سطحی به دنبالِ او می‌گردی، دست بردار و به دریایِ ژرفِ عشقِ او شیرجه بزن؛ چرا که مرواریدِ حقیقت تنها در اعماقِ این دریا یافت می‌شود.