مواعظ - مفردات

سعدی

بیت ۷۴

سعدی
نقاب از بهر آن باشد که بربندند روی زشت تو زیبایی بنام ایزد چرا باید که بربندی

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این بیت به نکوهشِ پنهان‌کردنِ زیبایی می‌پردازد و با رویکردی منطقی و ستایش‌آمیز، نقاب را ابزاری برای پوشاندن زشتی می‌داند. از نگاه شاعر، پوشاندن چهره‌ای که بهره‌مند از زیباییِ خدادادی است، عملی ناموجه است که مانع از جلوه‌گریِ کمالِ جمال می‌شود.

فضا و پیام اصلی شعر، دعوت به آشکارگی و ستایشِ حسنِ مخاطب است؛ چرا که زیباییِ اصیل و خدایی، شایسته پنهان ماندن در پسِ نقاب نیست.

معنای روان

نقاب از بهر آن باشد که بربندند روی زشت تو زیبایی بنام ایزد چرا باید که بربندی

نقاب برای آن است که چهره‌های زشت و نازیبا پوشانده شوند؛ تو که به لطف و خواست خداوند زیبا هستی، چرا باید چهره‌ات را با نقاب بپوشانی؟

نکته ادبی: عبارت بنام ایزد در اینجا به عنوان اداتِ تحسین و برای دفعِ چشم‌زخم به کار رفته که نشان‌دهنده کمالِ زیباییِ مخاطب است.

آرایه‌های ادبی

تضاد زشت و زیبایی

بهره‌گیری از کلمات متضاد برای برجسته‌تر کردن زیباییِ بی‌نقصِ مخاطب.

استفهام انکاری چرا باید که بربندی

پرسشی که پاسخ آن در دل خودِ جمله نهفته است و به مخاطب می‌گوید که هیچ دلیلی برای پوشاندن چهره‌اش وجود ندارد.