مواعظ - مفردات
بیت ۳۱
سعدیدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بر تضاد همیشگی میان ظاهر آراسته و باطن ناپاک تأکید دارد و هشداری است به مخاطب که فریب زیباییها و ظواهر فریبنده را نخورد، چرا که بسیاری از امور در زندگی، در نگاه نخست دلنشین به نظر میرسند اما در بطن خود، زهرآلود و خطرناک هستند.
شاعر با بیانی حکیمانه، خردورزی در مواجهه با امور دنیا را توصیه میکند و یادآور میشود که قضاوت کردن بر اساس دیدگان، میتواند انسان را به خطا بیندازد؛ لذا باید همواره به دنبال شناخت حقیقت و باطن امور بود و از سطحینگری پرهیز کرد.
معنای روان
هر چیزی که در نگاه اول زیبا و دلپسند به نظر میرسد، لزوماً درون و باطن آن نیز به همان اندازه زیبا و نیکو نیست.
نکته ادبی: در این بیت، «بیرون» استعاره از ظاهر و «درون» کنایه از باطن و حقیقت امور است.
آرایههای ادبی
اشاره به تضاد ظاهری و باطنی پدیدهها برای پرهیز از قضاوتهای سطحی.
استفاده از نمونهای عینی و ملموس برای تأکید بر اینکه ظاهرِ جذاب همیشه به معنای باطنِ مفید نیست.