مواعظ - قطعات

سعدی

شمارهٔ ۹۵

سعدی
رسم و آیین پادشاهانست که خردمند را عزیز کنند
وز پس عهد او وفاداری با خردمندزاده نیز کنند

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این اشعار بر ستایش خرد و خردمندان تأکید می‌ورزند و بر این باورند که شیوه‌ی پسندیده‌ی فرمانروایانِ نیک‌سیرت، تکریمِ دانایان است.

این خصلتِ نیکو تنها به دورانِ حضورِ فرد محدود نمی‌شود، بلکه پاداشِ نیکی و وفاداری به جایگاهِ خردمند، به فرزندانِ او نیز تعمیم می‌یابد تا زنجیره‌یِ مهر و قدردانی از ارزش‌هایِ انسانی همواره زنده بماند.

معنای روان

رسم و آیین پادشاهانست که خردمند را عزیز کنند

روش و شیوه همیشگی پادشاهان عادل و بزرگوار این است که انسان‌های دانا و اندیشمند را گرامی بدارند و به آن‌ها احترام بگذارند.

نکته ادبی: خردمند در اینجا به معنای کسی است که از نیروی عقل و تدبیر برخوردار است و عزیز کردن کنایه از تکریم و ارج نهادن است.

وز پس عهد او وفاداری با خردمندزاده نیز کنند

همچنین پس از درگذشت یا پایان دوران زندگی آن خردمند، پادشاهان وفاداری و حق‌شناسی خود را با احترام گذاشتن به فرزندانِ آن شخصِ دانا نیز نشان می‌دهند.

نکته ادبی: وز پس عهد او کنایه از پس از مرگ یا پایان دوران مسئولیت اوست و خردمندزاده اشاره به نسل و فرزندانِ او دارد که تربیتِ نیکو یافته‌اند.

آرایه‌های ادبی

کنایه عزیز کردن

به معنای تکریم و بزرگداشتِ مقامِ خردمندان است.

کنایه وز پس عهد او

به معنای پس از دورانِ حیات یا مسئولیتِ آن فرد است.