گلستان - باب هشتم در آداب صحبت

اگر یک جواهر گرانبها در گل و لای بیفتد، همچنان ارزشمند است و اگر غبار ناچیزی به آسمان پرواز کند، همچنان بی‌ارزش و پست باقی می‌ماند. استعدادِ ذاتی اگر پرورش نیابد، مایه حسرت است و آموزش دادن به کسی که شایستگی ندارد، بیهوده است. خاکسترِ به‌جامانده از آتش، ریشه و نسبِ والایی دارد (زیرا آتش از عناصر برتر است)، اما چون خودش هیچ خاصیت و هنری ندارد، با خاک عادی برابر است. شیرینیِ شکر هم به خاطر نی نیست، بلکه ناشی از خاصیت درونی خودِ شکر است.

زمانی که پسر حضرت نوح (کنعان) از نظر اخلاقی و رفتاری فاقد شایستگی و هنر بود، اینکه فرزند پیامبر بود نیز نتوانست ارزش و جایگاه او را در نزد خداوند بالا ببرد و مانع سقوط او شود.