گلستان - باب پنجم در عشق و جوانی

درویشی که لباس اهل تصوف به تن داشت در کاروانی که به سمت حجاز می‌رفت، همراه ما بود. یکی از امیران عرب، پولی (صد دینار) را بخشید تا بین مردم تقسیم شود. ناگهان دزدان قبیله خفاجه به کاروان حمله کردند و همه اموال را بردند. بازرگانان شروع به گریه و زاری کردند و فریادهای بیهوده می‌کشیدند، مگر آن درویشِ نیک‌سرشت که همان‌طور آرام باقی مانده بود و هیچ تغییری در حالش دیده نمی‌شد. از او پرسیدم که مگر دزدان اموال تو را نبردند؟ گفت: چرا بردند، اما من چنان دلبستگی و الفتی به آن اموال نداشتم که هنگام جدا شدن از آن، دلم بشکند و اندوهگین شوم.

به او گفتم که این حرف تو خیلی با حال و روز من تناسب دارد؛ چرا که من نیز در دوران جوانی با جوانی دوست بودم و چنان پیوند دوستی و صمیمیتی میان ما بود که او کانون توجه و دیدگان من و سرمایه اصلی عمر من بود.

او چنان زیبا و بی‌نقص بود که اگر فرشته نبود، قطعاً هیچ انسانی روی زمین نمی‌توانست تا این حد زیبا باشد.

ناگهان اجل به سراغش آمد و او از دنیا رفت. من روزهای بسیاری بر سر مزارش به سوگواری پرداختم و در وصف فراق او این اشعار را سرودم.

ای کاش همان روزی که مرگ به سراغ تو آمد و جانت را گرفت، روزگار تیغی بر سر من می‌زد و مرا نیز نابود می‌کرد.

تا مجبور نشوم این دنیا را بدون تو ببینم؛ اکنون منم که بر سر مزار تو نشسته‌ام و از شدت اندوه، خاک ماتم بر سر می‌ریزم.

او کسی بود که تا پیش از مرگ، بدون بستر گل و نسرین و ناز و نعمت نمی‌توانست لحظه‌ای آرام بگیرد و بخوابد.

اما اکنون گردش روزگار، طراوت و زیبایی چهره‌اش را از بین برده و بر سر مزارش به جای گل، خار روییده است.