گلستان - باب پنجم در عشق و جوانی

در ایام جوانی به کوچه‌ای رفتم و نظرم به چهره‌ای زیبا افتاد. در گرمای تابستان که حرارتش دهان را می‌خشکاند و باد داغش مغز استخوان را می‌سوزاند. به دلیل ضعف بشری، تاب گرمای نیمروز را نیاوردم و به سایه دیواری پناه بردم، در انتظار آن بودم که کسی با آبی، گرمای تابستان را از جانم بزدايد. ناگهان از تاریکیِ ورودیِ خانه‌ای، نوری درخشید؛ چهره‌ای که زیبایی‌اش چنان است که زبان از توصیف آن قاصر است، درست مانند طلوع صبح در دل شب تاریک یا بیرون آمدن آب حیات از دل ظلمات. قدحی آب خنک که در آن شکر ریخته بود به دستم داد، نمی‌دانم آن را با گلاب خوشبو کرده بود یا قطره‌ای از عرق چهره‌اش در آن چکیده بود. کوتاه سخن اینکه آن نوشیدنی را از دست زیبایش گرفتم و نوشیدم و گویی زندگی را از نو آغاز کردم.

خوشبخت است آن کسی که هر روز صبح، چشمانش به چنین چهره‌ زیبایی می‌افتد.

کسی که مستِ شراب است در نیمه‌شب (پس از اثر کردن شراب) بیدار و هوشیار می‌شود، اما کسی که مستِ نگاهِ ساقی است تا روز قیامت (همیشه) در مستی و بی‌خودی باقی می‌ماند.