گلستان - باب پنجم در عشق و جوانی

دانشمندی را دیدم که گرفتار عشق کسی شده بود و رازش نزد مردم فاش گشته بود. او رنج بسیاری را تحمل می‌کرد و شکیبایی بی‌اندازه‌ای از خود نشان می‌داد. روزی به رسم مهربانی به او گفتم: می‌دانم که این عشق تو از روی پاکی است و بر پایه خطایی شکل نگرفته است؛ اما با این وجود، شایسته مقام دانشمندان نیست که خود را به چنین وضعی دچار کنند و بارِ ستمِ افرادِ بی‌پروایِ ناآگاه را بر دوش بکشند. او در پاسخ گفت: ای دوست، دست از سرزنش و عتاب من بردار. بارها در این‌باره که تو می‌گویی اندیشیده‌ام، اما تحملِ ستمِ او برایم آسان‌تر است از اینکه بخواهم از دیدنِ رویش چشم بپوشم. حکیمان گفته‌اند: تحملِ رنجِ تلاش برایِ وصال، آسان‌تر از آن است که چشمان را از تماشایِ چهره‌یِ یار بازداشت.

روزی از سرِ ناچاری از او تقاضای امان و مهربانی کردم و بارها از اصرارِ خود بر این عشق، طلبِ بخشش و پوزش کردم.

اما عاشق، هرگز از جانبِ معشوق به دنبال پناه و دوری نمی‌گردد؛ من نیز دلم را به آنچه که موردِ پسند و خاطرِ اوست، گره زده‌ام.

اگر او با مهربانی مرا نزد خود بخواند یا با بی‌رحمی و قهر مرا از خود براند، خودش می‌داند و صلاحِ کار است؛ من در هر حال تسلیمِ اراده‌ی او هستم.