گلستان - باب سوم در فضیلت قناعت

داستانِ گدای بسیار خسیس و حریصی را نقل می‌کنند که ثروت فراوانی گرد آورده بود. پادشاهی به او گفت: به گوشمان رسیده که دارایی بی‌کرانی داری و ما در حال حاضر مشکلی مهم داریم؛ اگر از بخشی از آن ثروت به ما کمک کنی، زمانی که درآمدهای دولتی وصول شود، آن را به تو بازمی‌گردانیم و سپاسگزار خواهیم بود. گدا پاسخ داد: ای پادشاه بلندمرتبه، شایسته مقام والای شما نیست که دستِ باکرامت خود را به مالِ شخصیِ دون‌مایه و گدایی چون من که قطره‌قطره و با گدایی آن را گرد آورده‌ام، آلوده کنید. پادشاه گفت: غمی نیست؛ چون من این مال را به آدمِ ناپاکی (کافری) می‌بخشم؛ زیرا طبق آیه قرآن، ناپاکی‌ها سزاوارِ ناپاکان هستند.

مردمان گفتند: گِلِ آهک نجس است و طهارت ندارد. ما پاسخ دادیم: ما از آن برای بستن و مسدود کردنِ شکاف‌های مستراح استفاده می‌کنیم.

هرگاه کاری با ملایمت و نرم‌خویی پیش نرفت و به سرانجام نرسید، انسان ناچار است که دست به دامان تندی، خشونت و بی‌احترامی شود.