گلستان - باب سوم در فضیلت قناعت

در میدان نبرد با تاتارها، دلاوری به‌شدت مجروح شد. به او پیشنهاد کردند که از فلان بازرگان، داروی شفابخش بخواهد؛ شاید او از دادن دارو دریغ نکند. اما همه می‌دانستند که آن بازرگان به صفتِ زشتِ بخل و خساست شناخته شده است.

آن دلاور در پاسخ گفت: حتی اگر از او درخواست کنم، مشخص نیست دارو را بدهد یا ندهد و اگر هم بدهد، معلوم نیست تأثیری در درمان من داشته باشد یا خیر. اما نفسِ درخواست کردن از چنین فردی، برای من همچون زهر کشنده است. خردمندان گفته‌اند که حتی اگر آب حیات (عمر جاودان) را به بهای از دست دادن آبرو بفروشند، فرد خردمند آن را نمی‌خرد؛ چرا که مرگ با عزت و شرافت، از زندگی در خفت و خواری بهتر است.

اگر گیاه بسیار تلخ حنظل را از دست کسی که خوش‌اخلاق و کریم است دریافت کنی، بسیار بهتر از آن است که شیرینی و شهد را از دست فردی ترش‌رو و خسیس بگیری.