گلستان - باب سوم در فضیلت قناعت

دو درویش خراسانی که با هم همراه بودند، در سفر بودند. یکی از آن‌ها ضعیف‌بنیه بود و هر دو شب یک‌بار غذا می‌خورد، و دیگری قوی‌هیکل بود و روزی سه بار غذا می‌خورد. اتفاقاً در ورودی شهری به تهمت جاسوسی بازداشت شدند و آن‌ها را در خانه‌ای زندانی کردند و درِ خانه را با گل بستند. پس از دو هفته مشخص شد که بی‌گناه هستند. وقتی در را باز کردند، دیدند که فرد پرخور مرده است، اما آن درویشِ کم‌خوراک جان سالم به در برده است.

مردم از این اتفاق بسیار شگفت‌زده شدند. حکیمی به آن‌ها گفت: عجیب‌تر از این، آن بود که این فرد زنده می‌ماند! آن شخصی که عادت به پرخوری داشت، توانِ تحمل گرسنگی و سختی را نداشت و از این فشار هلاک شد، اما آن دیگری که خویشتن‌دار بود و به کم‌خوری عادت داشت، با تکیه بر عادت خود (ریاضت) صبر کرد و زنده ماند.

اگر کسی در روزگارِ آسایش و رفاه، مدام در حال نازپروردگی و توجه افراطی به جسم خود باشد، وقتی با تنگیِ معیشت و سختی‌ها روبه‌رو شود، تاب نمی‌آورد و از پا در می‌آید.