گلستان - باب دوم در اخلاق درویشان

عنایت پروردگار، کسی را که در راه گناه سرگردان بود، به مسیر درست هدایت کرد و چراغ موفقیت را پیش روی او قرار داد تا به جمع رهروان حق بپیوندد. به برکت همراهی با درویشان و صداقتِ رفتار آن‌ها، اخلاق ناپسندِ آن شخص به صفات نیکو تبدیل شد. او از هوا و هوس دست کشید، اما زبانِ عیب‌جویان همچنان علیه او دراز بود؛ گویی همان روندِ قضاوت‌های نادرست گذشته همچنان ادامه داشت و زهد و عبادت او را باور نداشتند.

اگرچه انسان می‌تواند با توبه و عذرخواهی، از عقوبت و عذاب خداوند رهایی یابد، اما رهایی از زبانِ مردم و قضاوت‌های ناعادلانه آن‌ها ممکن نیست.

آن شخص توانایی تحملِ جورِ زبانِ عیب‌جویان را نداشت و شکایتش را نزد پیر و مرشد خود برد. مرشد در پاسخ به او گفت: چرا شکرگزار این موهبت نیستی؟ زیرا اینکه مردم تو را بد می‌پندارند و تو در واقع از آن چه آن‌ها فکر می‌کنند بهتری، بسیار ارزشمندتر است.

چرا این‌قدر گلایه می‌کنی که این افرادِ بداندیش و حسود، مدام از منِ بیچاره عیب‌جویی می‌کنند؟

این عیب‌جویان گاهی کمر به نابودی و ریختن خون من می‌بندند و گاهی برای بدخواهی و توطئه علیه من جلسه تشکیل می‌دهند.

اگر تو فردِ نیکی باشی و مردم تو را بد بدانند، بسیار بهتر از آن است که در باطن فرد بدی باشی و مردم تو را نیک بپندارند.

اما برای من که همه مردم گمانِ نیک به من دارند، در حالی که خودم می‌دانم چقدر دچار نقص و کاستی هستم، بجاست که نگران باشم و از این تضاد، غصه بخورم.

من از دیدگان همسایگان خود پنهان هستم (آن‌ها مرا نمی‌شناسند)، اما خداوند از اسرار نهان و رفتارهای آشکار من کاملاً آگاه است.

در را به روی خود بستم تا مردم نتوانند عیب‌های مرا ببینند و فاش کنند.

بستن در چه فایده‌ای دارد، در حالی که خداوند عالم‌الغیب است و تمام امور پنهان و آشکار را می‌داند؟