گلستان - باب دوم در اخلاق درویشان

پادشاهی از یک فردِ عابد و زاهد خواست که نزدِ او بیاید. آن عابد با خود اندیشید که باید کاری کند تا ضعیف و رنجور به نظر برسم تا پادشاه بیشتر به من اعتقاد و ارادت پیدا کند. روایت شده است که او دارویی کشنده خورد و بر اثرِ همان دارو از دنیا رفت.

شخصی را که گمان می‌کردم مانندِ پسته، دارای مغز و باطنِ پرمحتوا و ارزشمند است، در نهایت دیدم که همچون پیاز، هیچ مغز و حقیقتی ندارد و تنها لایه‌هایی بیهوده بر روی هم است.

زاهدانی که رویِ نیازِ خود را به سمتِ بندگانِ خدا برمی‌گردانند، گویی در حالِ نماز خواندن، پشتِ خود را به سمتِ قبله کرده‌اند. همان‌طور که نماز با پشت کردن به قبله باطل است، عبادتِ آنان نیز با توکل بر غیرِ خدا بی‌اعتبار است.

زمانی که بنده، پروردگارِ خویش را صدا می‌زند و به درگاهِ او دعا می‌کند، شایسته است که آن‌چنان خالص باشد که جز خدا، هیچ کس و هیچ چیزِ دیگری را مؤثر و کارساز نداند.