گلستان - باب دوم در اخلاق درویشان

دزدی به خانه فردی پرهیزگار وارد شد و هرچه گشت چیزی پیدا نکرد و ناامید شد. مردِ پارسا متوجه شد و برای اینکه دزد دست خالی نرود، گلیمی که روی آن خوابیده بود را برداشت و سر راهِ دزد انداخت تا او بهره‌ای ببرد و محروم بازنگردد.

شنیده‌ام که عارفان و رهروانِ راهِ حقیقت، حتی دلِ دشمنانِ خود را نیز به درد نمی‌آورند و از آزارِ دیگران پرهیز می‌کنند.

تو چگونه می‌خواهی به آن مقامِ بلندِ اخلاقی و عرفانی برسی، در حالی که در روابطِ روزمره با دوستانِ خود نیز در کشمکش و نزاع هستی؟

دوستی و محبتِ راستین میانِ انسان‌های پاک‌نهاد، چه در حضورِ فرد و چه در غیابِ او یکسان است؛ نه مانندِ کسانی که در پشتِ سر از تو عیب‌جویی می‌کنند و در مقابلِ رویت تملق می‌گویند.

این افرادِ دورو، در حضورِ تو همچون گوسفندی آرام و بی‌خطر رفتار می‌کنند، اما در غیابِ تو همچون گرگی درنده، به دنبالِ دریدنِ آبروی تو هستند.

کسی که نزدِ تو می‌آید و عیب‌های دیگران را برمی‌شمارد، تردید نکن که عیب‌های تو را نیز نزدِ دیگران بازگو خواهد کرد.