گلستان - باب اول در سیرت پادشاهان

جوانی از تبار سرهنگان دیدم که از همان کودکی، هوش و ذکاوت فوق‌العاده‌اش نمایان بود و آثار بزرگی و وقار در چهره‌اش هویدا بود.

از همان دوران کودکی، نشانه‌های هوشمندی و درخشش فکری در سیمای او نمایان بود که نویدبخش آینده‌ای درخشان برای او بود.

خلاصه آنکه به خاطر زیبایی ظاهر و فضایل باطنی، مورد توجه پادشاه قرار گرفت. بزرگان و خردمندان گفته‌اند که ارزش انسان به مهارت و هنر اوست نه دارایی‌اش، و بزرگی به خرد است نه سن‌وسال. هم‌قطارانش به مقام او حسادت ورزیدند و او را به خیانت متهم کردند و برای از بین بردنش تلاش‌های بی‌هوده انجام دادند.

وقتی پادشاه که دوست و حامی حقیقی است با تو مهربان باشد، دشمن هر چه تلاش کند، به جایی نمی‌رسد و گزندی به تو نخواهد رسید.

پادشاه پرسید چرا اینان با تو دشمنی می‌کنند؟ جوان گفت: در سایه حکومت پادشاه، همه را با رفتار نیک خود راضی کردم، جز شخص حسود را که هیچ‌چیز جز نابودی جایگاه و نعمت من، او را خشنود نمی‌کند.

من می‌توانم طوری رفتار کنم که کسی از دست من آزرده نشود، اما فرد حسود را چه کنم؟ او مدام در درون خود به خاطر حسادت، در رنج و عذاب است.

ای حسود! تنها راه رهایی تو از این آتشِ حسد، مرگ است؛ چرا که این رنج و بیماری درونی، درمان‌پذیر نیست و جز با مرگ، از آن رهایی نمی‌یابی.

انسان‌های شوربخت و ناکام، همواره آرزوی نابودیِ موفقیت و جایگاه افراد کامیاب و خوشبخت را دارند.

اگر خفاش به خاطر ضعف چشمش نور آفتاب را نمی‌بیند، تقصیر خورشید چیست که درخشان است؟ این استعاره‌ای برای حسود است که حقیقتِ کمالِ دیگران را نمی‌بیند.

اگر به حقیقت بنگری، حتی اگر هزار خفاش هم کور باشند و خورشید را نبینند، خورشید همچنان درخشان است و سیاه نمی‌شود؛ یعنی حسادتِ بدخواهان، ذره‌ای از ارزشِ فردِ شایسته نمی‌کاهد.