دیوان شمس - رباعیات

در این ابیات، شاعر با استفاده از نمادِ نی، به روایتِ دردِ هجران و جدایی از اصلِ خویش می‌پردازد. نی که نمادی از جانِ آدمیزاد است، از روزگارِ آسودگی در بسترِ خاک و گل سخن می‌گوید و آن جداییِ ناگهانی که به بریدنِ سرِ او تشبیه شده، نه یک واقعه‌یِ تصادفی یا بی‌دلیل، بلکه تجربه‌ای ناگزیر برای رسیدن به کمال و معناست.

سخنِ اصلی در اینجا، گذارِ دردناک از عالمِ ماده به عالمِ معناست. شاعر تأکید می‌کند که این آسیب و درد، ناشی از بدخواهیِ فرومایگان نیست، بلکه فرایندی است که برای نواختنِ نغمه‌یِ حقیقت و جان بخشیدن به کلامِ الهی ضرورت دارد. بنابراین، ناله‌یِ او نه شکایت، بلکه واکنشی طبیعی به فرایندِ سختِ صیقل خوردنِ جان در مسیرِ کمال است.