دیوان شمس - رباعیات

این ابیات به یکی از بنیادین‌ترین آموزه‌های عرفانی، یعنی «نفیِ خود» یا «فنایِ نفس» می‌پردازد. شاعر با زبانی هشداردهنده، مخاطب را از دام‌هایِ خودشیفتگی و تلاش برایِ کسبِ اعتبارِ دنیوی برحذر می‌دارد و تأکید می‌کند که تمامیِ آن شور و شوقی که برایِ «کسی شدن» در جهانِ ماده وجود دارد، پوچ و بی‌حاصل است.

پیامِ اصلیِ کلام، دعوت به فروتنیِ مطلق و دست شستن از غرورِ انسانی است. در اندیشه‌یِ عارفانه، تا زمانی که فرد خود را موجودی مستقل و مهم بپندارد، از کمالِ حقیقی دور است؛ بنابراین، رهایی تنها زمانی حاصل می‌شود که انسان از قیدِ «من بودن» بگذرد و به «هیچ‌بودن» رضایت دهد.