دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۵۲۳
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات با نگاهی عرفانی به یگانگی خداوند و حضورِ مطلقِ او در تمامی ارکانِ هستی اشاره دارند. شاعر بر این باور است که نه تنها نیازهای مادی، بلکه تمامِ وجودِ آدمی در تملک و قدرتِ خالق است و به او بازمیگردد.
در ادامه، شاعر به ناتوانی زبان در توصیفِ حقیقتِ برتر اشاره میکند و بیان میدارد که ذاتِ مطلقِ خداوند فراتر از قید و بندهای زمانی و مکانی است و در چارچوبِ واژگانِ بشری نمیگنجد.
معنای روان
جسم و تن، و همچنین دیدگان و جان که جوهرهی وجودیِ انسان هستند نیز، همگی متعلق به پروردگارند.
نکته ادبی: دیده و جان نمادی از تمامیتِ هستی و آگاهیِ آدمی است.
زیرا برای سخن گفتن و توصیف کردن، به بسترِ زمان، وجودِ شنونده و مکان نیاز است، حال آنکه خداوند فراتر از اینهاست.
نکته ادبی: اخوان جمع اخ به معنای برادران و همنشینان است که در اینجا برای اشاره به مخاطبِ سخن به کار رفته است.
آرایههای ادبی
تکرار واژهی هم در آغازِ مصراعها برای تأکید بر شمولِ حضورِ الهی در تمامی پدیدههاست.
مجموعهای از واژگان که برای بیانِ محدودیتهای ابزاریِ تکلم به کار رفتهاند.