دیوان شمس - رباعیات

این ابیات به ستایش درد و رنجِ تعالی‌بخش می‌پردازند؛ دردی که در عرفان، نه مایه‌ی عذاب، بلکه کلیدِ رهایی و راهِ رسیدن به حقیقتِ متعالی است. شاعر با لحنی آمرانه و در عین حال مشفقانه، مخاطب را دعوت می‌کند که به جای جستجوی آسایش‌های دنیوی، با آغوش باز پذیرای سختی‌ها و دردهای معنوی باشد.

مفهوم محوری این است که فقدانِ درد و رنج، نشان‌دهنده‌ی رکود و غفلت است. از دیدگاه این متن، اگر انسان در زندگیِ خود، نشانی از دردِ طلب و دغدغه‌ی کمال نداشته باشد، دچار خسران است. بنابراین، اندوهِ نبودِ درد، بسیار سهمگین‌تر از اندوهِ ناشی از بختِ ناموافق در امور دنیوی است.