دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۲۹۱
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات تصویری از تلاش ناکام عاشق برای دوری گزیدن از معشوق را ترسیم میکنند. عاشق با تصور اینکه شاید با تحمیل فراق به خود، بتواند توجه یا پشیمانی معشوق را برانگیزد، نقشهای میکشد تا بر بیتفاوتیِ احتمالیِ او غلبه کند.
در ادامه، شاعر اعتراف میکند که این استراتژی در برابر قدرت عشق بیاثر است. شکیبایی که مانند نوشیدنِ تلخی است، سرانجام به پایان میرسد و آتشِ پنهانِ اشتیاق، پردههای تظاهر و سکوت را میدرد و عاشق را به سوی ابرازِ ناگزیرِ عشق میکشاند.
معنای روان
با خود چنین گفتم که مدتی دوری و فراق را تحمل کنم؛ باشد که این دوری سبب شود دلدارم پشیمان شود و دوباره به سوی من بازگردد.
نکته ادبی: فراق به معنای جدایی است و در اینجا نشاندهنده یک دوره زمانی محدود است که عاشق برای آزمایش معشوق در نظر گرفته است.
رنج بسیاری از صبر و شکیبایی را چشیدم و تلاش زیادی کردم تا دوری کنم، اما نتوانستم بیش از این عشق و علاقه خود را از تو پنهان نگه دارم.
نکته ادبی: تعبیر نوشیدن از صبر، کنایه از تحملِ آگاهانه و تلخِ سختیها در راهِ عشق است.
آرایههای ادبی
چشیدن تلخیِ صبر، استعارهای از تحملِ سخت و دشوارِ دوری است که همچون نوشیدنیِ ناگوار، کامِ عاشق را تلخ کرده است.