دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۲۸۵
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بیانگر اوج وفاداری و تسلیم عاشق در برابر معشوق است. شاعر به تصویر کشیدن این معنا میپردازد که در نگاه عاشق، معشوق در هر حالتی - چه در اوج شادی و چه در پریشانی - شایسته احترام و پرستش است. فضا آکنده از شور و شیفتگی است که در آن، جان و جهان عاشق به حضور معشوق گره خورده است.
مضمون اصلی، فدایی شدن و اهمیت قائل شدن برای معشوق است که در آن، عاشق چنان محو در زیبایی و شخصیت معشوق است که هیچ تغییری در احوال او نمیتواند از علاقه و ارادت عاشق بکاهد، بلکه هر حالتی از معشوق برای او ارزشمند است.
معنای روان
اگر تو را شادمان ببینم، تو را بر چشمانم جای میدهم و اگر نگاهم به چهره دلپسند و زیبای تو بیفتد، تمام وجودم را به پای آن میگذارم.
نکته ادبی: بر دیده نهادن کنایه از بسیار عزیز داشتن و گرامی شمردن است.
من همواره گرد قامت بلند و زیبای تو که مانند درخت عرعر است میگردم و حتی اگر تو به گیسوان پریشان و آشفته خود توجه کنی، من باز هم به تو دل بستهام.
نکته ادبی: عرعر در ادبیات کلاسیک به معنای درخت سرو است و استعاره از قد و بالای رعنای معشوق است.
آرایههای ادبی
به معنای گرامی داشتن و عزیز شمردن کسی یا چیزی است.
تشبیه قد بلند و موزون معشوق به درخت سرو یا عرعر.
تضاد میان شادی و پریشانی که بیانگر پذیرش معشوق در تمامی احوال است.