دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۸۶۰
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بر ضرورت وحدت و همبستگی میان یاران تأکید دارد و هشدار میدهد که چون همه در اصل و حقیقتِ وجودی یکی هستند، نباید با تفرقه و گسستگی، پیوند عاطفی و انسانی خود را سست کنند.
شاعر در این کلام، بر پایه فضیلت «وفاداری»، همگان را از پراکندگی، دوگانگی در نیت و تمایل به گریز از جمع برحذر میدارد و بر یگانگی جوهری میانِ همراهان پافشاری میکند.
معنای روان
ای دوستان، از یکدیگر جدا نشوید و در سر خود سودایِ فرار و ترکِ این جمع و جایگاه را نپرورانید.
نکته ادبی: گریزپایی کنایه از بیقراری، عدم ثبات و تمایل به فرار و ترکِ همراهان است.
از آنجا که همه شما در حقیقت یکی هستید، دوگانگی و نفاق در پیش نگیرید؛ چرا که آیین وفاداری حکم میکند که هرگز پیمانشکنی نکنید.
نکته ادبی: دو هوایی در اینجا به معنای داشتنِ دو فکر متضاد، نفاق و یا تزلزل در اراده و هدف است.
آرایههای ادبی
تکرار واژه برای تأکید، جلب توجه و ایجاد طنینِ عاطفی در خطاب به مخاطبان.
کنایه از نفاق، تفرقه، دو دلی و داشتنِ نیتهای متضاد در میان جمعی که باید متحد باشد.
استفاده از قافیه و واژگان هموزن که باعث خوشآهنگی و موسیقی درونی کلام شده است.