دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۷۶۳
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
عشق حقیقتی است بنیادین که مرزهای زمان را در مینوردد و از آغازِ هستی تا پایانِ آن جاری است؛ اصلی که هرگز زوال نمییابد و در تمامیِ لحظاتِ هستی حضور دارد.
در دیدگاهِ شاعر، ملاکِ اصلی برای رستگاری و پذیرش در پیشگاهِ حقیقتِ مطلق، وجودِ عشق در دل است؛ هر دلی که از این سرمایه تهی باشد، در روزِ حساب جایگاهی نخواهد داشت و مردود شمرده میشود.
معنای روان
عشق حقیقتی است که پیش از آغازِ زمان وجود داشته و تا ابد نیز باقی خواهد ماند؛ به همین دلیل کسانی که در پیِ این حقیقتِ بیپایان هستند، بسیارند و در هر دورهای حضور دارند.
نکته ادبی: تضادِ میانِ واژگان «ازل» و «ابد» برای ترسیمِ دامنه زمانیِ بیانتهای عشق به کار رفته است.
در روز قیامت که اسرارِ نهان آشکار میشود، هر قلبی که از محبت و عشق خالی باشد، نزدِ پروردگار مقبول نخواهد بود و از درگاهِ الهی رانده میشود.
نکته ادبی: کلمه «فردا» در اینجا استعاره و کنایهای از روزِ رستاخیز و پایانِ جهان است.
آرایههای ادبی
تقابلِ میانِ آغازِ بیشروع و پایانِ بیانتها برای تأکید بر جاودانگیِ عشق.
اشاره به روز قیامت و زمانِ حسابرسی اعمال.