دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۷۱۵
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بر لزوم سپاسگزاری در حینِ رنج و سختیهای مسیر عشق تأکید دارد و ایثار و تسلیم در برابرِ ناملایمات را لازمهی عاشقیِ راستین میداند.
شاعر با نگاهی عارفانه، درد و جفای معشوق را نه لایقِ شکوه، بلکه سزاوارِ شکر میداند و باور دارد که هرچه بلا بیشتر باشد، ظرفیتِ عاشق برای سپاسگزاری نیز فزونتر است.
معنای روان
در روزگاری که قلبت از شدتِ درد و رنج لبریز است.
نکته ادبی: جان در این بیت به معنای روح و روانِ دردمند است که از فشارِ غم به ستوه آمده.
باید هزاران جان را به عنوانِ شکرگزاری در راهِ آن درد فدا کنی.
نکته ادبی: شکرانه به معنای پاداشِ شکر و سپاسِ قلبی است و جان فدا کردن استعاره از نهایتِ ایثار در راهِ حق یا معشوق است.
آرایههای ادبی
شاعر با کنار هم قرار دادنِ مفهومِ درد و شکر، نگاهِ عارفانه به رنج را به تصویر کشیده است.
کنایه از ایثار، فداکاریِ بیقید و شرط و تسلیمِ مطلق در برابرِ ارادهی معشوق.
اشاره به جفاها، بیاعتناییها و رویگردانیهای معشوق که عاشق باید با شکرگزاری با آن مواجه شود.
خطاب قرار دادنِ مخاطب برای جلبِ توجه و تأکید برِ جایگاهِ والایِ سالکِ راهِ عشق.