دیوان شمس - رباعیات

این ابیات با نگاهی عرفانی و عمیق، معنای دیوانگی را بازتعریف می‌کنند. در این بینش، دیوانگی نه یک نقص عقلی، بلکه رهایی از قیدوبندهای عقلِ جزئی و غرق شدن در دریای شور و اشتیاقِ حقیقت‌جویی است. شاعر بر این باور است که عارفِ عاشق، به واسطه‌ی همین شور و سودای درونی، در میان خلق متمایز و نمایان است و به راحتی از دیگران تشخیص داده می‌شود.

در نگاه دوم، مفهوم دیوانگی کاملاً دگرگون می‌شود. از منظر صاحب‌نظران و اهل معرفت، نادانی نسبت به حقایق هستی و بی‌خبری از ذات پروردگار، عینِ دیوانگی است. بنابراین، دیوانه‌ی واقعی کسی است که از شناخت حقیقت بازمانده، نه آن که در راه عشق، شوریده و بی‌قرار گشته است.