دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۵۸۵
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بیانگر ضرورت پذیرش رنجهای اجتنابناپذیر زندگی در مسیر کمال و لزوم هماهنگی با محیط و اطرافیان است. شاعر معتقد است زیستن در میان آدمیان، مستلزم تحمل دشواریها و تاب آوردن قضاوتهای عمومی است.
در نگاهی کلانتر، شاعر بر اصل سازگاری با محیط تأکید دارد؛ یعنی انسان در هر ساحت و جایگاهی که قرار دارد، چه در پیوند با انسانها و چه در عالم ملکوتی، باید اقتضائات آن جایگاه را بپذیرد و با آن هماهنگ شود.
معنای روان
تو باید در مسیر زندگی، رنجهای روحی بسیاری را بر جان بخری و بپذیری که گاه مورد توجه، بحث و قضاوت همگان قرار گیری.
نکته ادبی: خسته روان به معنای آزردهخاطر و جانفرسوده است و انگشتنما بودن کنایه از شهرت یافتن به امری خاص در میان مردم است.
اگر انسانی، باید با همنوعان خود مدارا و سازگاری کنی؛ و اگر (به فرض) فرشتهای هستی، باید به جایگاه حقیقی خود در آسمان بازگردی.
نکته ادبی: ملکی در اینجا به معنای فرشته است که در تقابل با آدمیان قرار گرفته تا ضرورت تناسب میان ساحت وجودی و رفتار را نشان دهد.
آرایههای ادبی
کنایه از شهرت و مورد توجهِ عام و خاص قرار گرفتن که اغلب باری منفی دارد.
تضاد میان عالم خاکی و افلاکی برای نشان دادن لزوم هماهنگی رفتار با مرتبه وجودی موجودات.