دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۵۳۶
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات نمایانگر اندوه عمیق شاعر از بیوفایی مردم و تنهاییِ تحمیلشده بر اوست. لحنی تند و گلایهآمیز در آغاز، جای خود را به نوعی پذیرشِ تلخ و ستایشِ غم به عنوان تنها مونسِ وفادار میدهد.
شاعر در این عبارات، غم را به عنوان تنها همدم برمیگزیند؛ زیرا در حالی که یارانِ ظاهری او را از یاد بردهاند، غم همواره در کنار او باقی مانده است و این نگاهِ متناقضنما، پیوندِ میان شاعر و تنهاییاش را مستحکمتر میکند.
معنای روان
خداوند دل کسانی را که پیمانشکن هستند، همواره لبریز از ماتم و اندوه قرار دهد.
نکته ادبی: اندر، شکلی قدیمی از حرف اضافه در است که در متون کلاسیک برای پیوند و تأکید به کار میرود.
هر آنکس که بهرهای از صفت نیکوی وفا ندارد، بهتر آن است که وجودش از صفحه روزگار پاک شود.
نکته ادبی: عبارت کمباد در اینجا کنایه از مرگ یا زوال است و نشاندهنده انزجار شدید شاعر از بیوفایی است.
آرایههای ادبی
شاعر غم را به عنوان یک موجود زنده که به احوال او رسیدگی کرده و با او همراه شده است، تصویرسازی کرده است.
قرار گرفتن مفهوم بیوفاییِ مردم در برابر وفاداریِ غم که در کنار شاعر مانده است.
بزرگنماییِ سپاس از غم برای تأکید بر ارزشِ وفاداریِ آن نسبت به سایرین.