دیوان شمس - رباعیات

مولوی

رباعی شمارهٔ ۲۹۹

مولوی
دایم ز ولایت علی برخواهم گفت چون روح قدس نادعلی خواهم گفت
تا روح شود غمی که بر جان منست کل هم و غم سینجلی خواهم گفت

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این اشعار بازتاب‌دهنده ارادت قلبی شاعر به ولایت و جایگاه معنوی حضرت علی (ع) است. شاعر در این ابیات، با تکیه بر ذکر «نادعلی» به عنوان یک نیروی قدسی و شفابخش، قصد دارد غم‌های جانکاه خویش را با قدرت این نامِ مقدس برطرف سازد و روح خود را به آرامش برساند.

فضا و حال‌وهوای حاکم بر این ابیات، نیایشی و عرفانی است که در آن، شاعر با توسل به کلام حق و نام اولیاء الهی، در پی تعالی روح و رهایی از اندوه‌های دنیوی است.

معنای روان

دایم ز ولایت علی برخواهم گفت چون روح قدس نادعلی خواهم گفت

همواره از ولایت و امامت علی (ع) سخن خواهم گفت و همانند روح‌القدس، ذکر مقدس «نادعلی» را بر زبان جاری خواهم کرد.

نکته ادبی: «ولایت» در اینجا به معنای دوستی و پذیرش رهبری معنوی است. «روح قدس» اشاره به نیروی پاک الهی دارد.

تا روح شود غمی که بر جان منست کل هم و غم سینجلی خواهم گفت

تا آن غم و اندوهی که بر جان من نشسته است، سبک و برطرف شود، ذکر «کل هم و غم سینجلی» (که بخشی از دعای نادعلی است) را با یقین تکرار خواهم کرد.

نکته ادبی: اشاره به فراز «کل هم و غم سینجلی بولایتک یا علی» در دعای مشهور نادعلی دارد که به معنای زوال غم‌ها به واسطه ولایت آن حضرت است.

آرایه‌های ادبی

تلمیح نادعلی / کل هم و غم سینجلی

اشاره مستقیم به دعای معروف «نادعلی» برای دفع بلاها و غم‌ها.

تشبیه چون روح قدس

همانند کردن ذکر نادعلی به روح‌القدس برای نشان دادن تقدس و تأثیرگذاری آن.