دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۷۷
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
در این ابیات، صحنهای از سرگشتگی و مستی پس از شبی طولانی به تصویر کشیده شده است. شاعر با نگاهی طنزآمیز و دلسوزانه، وضعیتِ کسی را توصیف میکند که در آغاز بامداد، هنوز تحت تأثیر بادهنوشی شب گذشته است.
مضمون کلی بر مدارِ توصیهی خیرخواهانه میچرخد؛ اینکه در چنین حالی که توازنِ عقل و رفتار برهم خورده است، بهتر است انسان از رفتوآمد و هیاهوی بیرون پرهیز کند و به کنج عافیت و خانه بازگردد تا هشیاری خود را بازیابد.
معنای روان
ای کسی که در این صبحگاه، با ظاهری پریشان و حالی مست به اینجا آمدهای،
نکته ادبی: بامداد به معنای صبحگاه است و شوریده در اینجا به معنای آشفته و پریشانحال به کار رفته است.
پیداست که شرابی که دیشب نوشیدهای، بسیار قوی و اثرگذار بوده است.
نکته ادبی: گیرا بودن کنایه از اثرگذاری عمیق و زودگذر نبودن مستی باده است.
آرایههای ادبی
اشاره به حالِ بیهوشی و سستیِ ناشی از شراب که فرد را از فعالیتهای روزمره باز میدارد.
استفاده از «ک» برای کوچکنمایی و نشان دادن حالتِ مستیِ ملایم و دوستانه.