دیوان شمس - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۵۵
مولویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
در این ابیات، شاعر به دو حقیقتِ بنیادینِ هستی اشاره میکند: یکی ضرورتِ ارتباط و توجه به دنیای پیرامون برای کسبِ آگاهی و خروج از انزوا، و دیگری ضرورتِ رهایی از قیدِ منیت برای در امان ماندن از رنجهای دنیا. فضای حاکم بر شعر، فضایی خردمندانه و عرفانی است که در آن، آگاهی از نیک و بدِ عالم و تسلیمِ عارفانه در برابرِ حقایق، راهکارِ رستگاری از فشار و تحقیرِ روزگار دانسته شده است.
معنای روان
چون از مشاهده و دیدنِ دیگران (بیگانگان) به ما بینش و یاری میرسد، از این جهت ما در هستی تنها و منزوی نیستیم.
نکته ادبی: اغیار جمعِ غیْر به معنای بیگانگان و کسانی غیر از خود است. در اینجا به معنای آموزگارانِ هستی یا پدیدههای پیرامون است.
پس ما تنها و بیکس نیستیم و وجودِ ما در شمارِ موجوداتِ عالم، دارای اعتبار و ارزش است.
نکته ادبی: فرد در اینجا به معنای تنها و تکافتاده است. ترکیب 'کار ما در عدد است' کنایه از شمرده شدن و به حساب آمدن است.
آرایههای ادبی
اشاره به اعتبار داشتن و در شمارِ زندگان و هستیمندان به حساب آمدن.
اشاره به پایمال شدن و تحت فشارِ سهمگینِ روزگار قرار گرفتن.
تقابلِ مفاهیم برای نشان دادن آگاهیِ انسان از دوگانگیهای جهان.