دیوان شمس - غزلیات

مردم از درازای زلف تو که همچون ریسمانی است به جان آمده و گرفتار شده‌اند، اما گروهی از عارفان شوریده (لولیکان) به سوی این زلف آمده‌اند تا همچون بندبازان، بازی عشق را بر این ریسمان تجربه کنند.

در قلب هر یک از این عاشقان شوریده، عشق همچون ستاره‌ای درخشان است و آنان با این حال، به دور ماهِ جمالِ محبوب، رقص‌کنان گرد آمده‌اند.

در آرزوی این مجلسِ سماع و رقصِ روحانی، سروقامتانِ عرصه عشق، همچون درختان چنار که شاخه‌هایشان در باد می‌لرزد، دست‌افشان و پای‌کوبان به پیش آمده‌اند.

به این بنگر که ما چه رنج‌ها کشیده‌ایم و چه تلاشی کرده‌ایم (چه ریسیده‌ایم) و به چه حلاوتی از این طریق دست یافته‌ایم (چه چشیده‌ایم) که اکنون این لقمه‌های گوارایِ معرفت به کام ما رسیده است.

این عاشقان شوریده، همچون مهمانان در گوشه‌ای از پرده (تتق) ایستاده‌اند تا اینکه از پشت آن پرده، آن عروسِ زیبایِ جهان‌بخش (محبوب مطلق) نمایان شد.

آن شاهِ حقیقی که در قلمرو پادشاهی‌اش هر طرف که بنگری جلوه‌ای از زیبایی او نمایان است، با سینه گشاده و آغوشی باز، به سوی ما آمد تا به ما امان و آرامش بخشد.

محبوب هر لحظه با ابرویش به ما اشاره و عشوه می‌کند، هرچند که او با تیر غمزه و ناز، آماده‌ است تا کمانِ وجود ما را بشکند (و ما را از خود برهاند).

در هر کوی و برزنی، شب‌رو و عیار باش؛ چرا که معشوق حقیقی در زیر لحافِ عالمِ ازل (پیش از خلقت) بسیار پنهان و پوشیده است.

عاشقان، حقیقتِ حق را در وجود «شمس» در شهر تبریز دیده‌اند؛ به همین دلیل وقتی به معدنِ اصلیِ عشق رسیدند، دکانِ دنیوی و مشغولیت‌های ظاهری را رها کردند.