دیوان شمس - غزلیات

معشوق خود را به خواب زد. من خیال کردم فرصت مناسبی است تا بی‌درنگ از باغِ صورتش میوه‌ای (بوسه‌ای) بچینم، اما او در واقع بیدار بود و مرا می‌پایید.

معشوق خندید و با زیرکی گفت: ای روباه (که به دنبال حیله هستی)، چگونه انتظار داری که به آسانی بتوانی صیدی را از چنگال شیر (که نماد قدرت و اقتدار است) بربایی؟

ابر تنها زمانی که حرکت می‌کند و به جایی می‌رسد، فقط برای بخشندگی و باریدن است و هیچ هدف دیگری جز جود و کرم ندارد.

موجودی که هنوز آفریده نشده (نیستی)، چگونه می‌تواند توانایی آفرینش خود را داشته باشد؟ تنها لطف و فضل بی‌پایان خداوند است که به نیستی، هستی و وجود می‌بخشد.

همچون کسی که وجود ندارد (فانی شده) بنشین و آرام بگیر، زیرا در آیین نماز، سلامِ پایانِ کار تنها در حالت نشستن معتبر است.

آب به دلیل خصلت فروتنی‌اش بر آتش پیروز است؛ چرا که آتش همواره سرکشی و قدعلم می‌کند (ایستاده است) و آب در حال سجود (افتاده و جاری) است.

هنگامی که لب‌ها از گفتن باز می‌ایستند و خاموش می‌شوند، دل به سخن می‌آید و به صد زبان حقایق را بیان می‌کند. پس ساکت باش، تا کی می‌خواهی این حقیقت را با آزمون‌های بیهوده امتحان کنی؟