دیوان شمس - غزلیات

عشقِ حقیقی، عقلِ جزئی و هوشیاریِ ظاهریِ انسان را از بین می‌برد. این عشق برای نابود کردنِ وجودِ عاشق نیازی به شمشیر یا چوبه‌ی دار ندارد، بلکه به ذاتِ خود، جانِ آدمی را دگرگون می‌کند.

ما مهمانِ این عشق شده‌ایم و رسمِ این عشق آن است که مهمانِ خود را می‌بلعد. ما دلبسته‌ی محبوبی گشته‌ایم که سرشتش فنا کردنِ عاشق است.

عشق همچون گرگی که یوسف را می‌درد، به سراغِ نفسِ ما می‌آید و همان‌طور که کافران با مؤمنان دشمنی دارند، عشق نیز تمامِ وجودِ ظاهری ما را از میان می‌برد تا روحِ اصلی آزاد شود.

ما با این امید دل سپرده‌ایم که محبوب، مهرورزی کند، اما اگر هم بخواهد ما را بکُشد، می‌دانیم که این کشتن از سرِ دلسوزی و بر اساسِ نظام و حکمتِ درستی است.

نه، این‌طور نیست که فکر می‌کنید؛ در حقیقت آن نفسی که عشق می‌کُشد، هویتِ کاذبِ ماست و در عوض، جانِ حقیقی به ما می‌بخشد، حتی اگر به ظاهر با سختی‌ها و ناز و کرشمه‌هایش ما را آزار دهد.

اجازه بده تا عشق تو را بکُشد و از بین ببرد؛ چرا که این نابودی، مانند آبِ حیات است. تلخی مکن و بی‌تابی نشان نده، زیرا این عشق در باطنِ خود بسیار شیرین و مانند عسل است.

همتِ خود را بلند نگاه دار، زیرا این عشقِ الهی، پادشاهان و آزادگانِ حقیقی را برای پیمودنِ مسیرِ خود برمی‌گزیند.

ما در برابرِ تجلیِ محبوب همچون سایه‌ی شب هستیم و او آفتاب است. این آفتابِ حقیقت، شبِ وجودِ ما را با شمشیرِ صبحگاهِ معرفت از بین می‌برد.

تاریکیِ شب مانند دزدی، عقل و هوشِ ما را ربوده بود، اما اکنون نگهبانِ صبح از راه رسیده و این دزد (شب) را دستگیر کرده و از میان برده است.

سپاهِ تاریکیِ شب تمامِ عالم را از شرق تا غرب فرا گرفته بود، اما نورِ صبح (رومی) با یک جلوه، تمامِ آن لشکر را در یک لحظه شکست داد و نابود کرد.

حاصلِ زندگیِ من همانند بلبلِ مستی است که در گلزارِ معرفت حضور دارد؛ دردِ من، رنجِ دوری از این گلستانِ وصال است که مرا از پای درآورده است.