دیوان شمس - غزلیات

بهار با شکوه و زیبایی فرا رسید و رحمت الهی بر زمین نثار شد؛ گل سوسن نیز با طراوت و درخشش، همچون شمشیر ذوالفقار علی (ع) صیقل‌یافته و تیز شد.

اجزای خاک زمین، به برکت باران آسمانی آبستن شده بودند و همچون زنی که پس از نُه ماه زایمان می‌کند، این زمین نیز پس از گذشتِ زمانِ لازم، از این بار سنگین رهایی یافت و ثمرات خود را آشکار کرد.

غنچه‌های انار پر از گره‌های درهم‌پیچیده شدند و جوی‌های آب به دلیل موج‌های ریز، گویی زره‌پوش شده‌اند؛ دشت‌ها از گل‌های بنفشه آکنده گشت و کوه‌ها با گل‌های لاله سرخ‌فام شدند.

شکوفه‌ها دهان گشودند که گویی هنگام بوسه است و شاخه‌ها گره از سر و دست خود باز کردند که گویی زمانِ در آغوش گرفتنِ یاران فرا رسیده است.

گلزار آسمان (چرخ) وقتی زیبایی گلستانِ زمینی را دید، از شدت شرم، ابرها را همچون پرده‌ای بر چهره کشید تا زیباییِ بی‌نظیرِ زمین را نبیند.

آن بوته خار که به خاطر زشتیِ خود می‌گریست، دعایش مستجاب شد و به واسطه رحمت الهی که عیب‌پوش است، به گلی زیبا و چهره‌دلربا تبدیل شد.

پادشاهِ بهار کمر همت را برای عذرخواهی و بخشش بست و هر شاخه و درختی که به بار نشست، گویی تاجی بر سر نهاد و شکوه یافت.

هر چوبِ خشک درخت در این فصل، چنان آراسته شد که گویی در بزمی شاهانه قرار دارد؛ اگر عصای موسی (ع) در دستش به مار تبدیل شد، چوب‌های درختان در بهار به گل و میوه بدل گشتند.

آن گیاهان و موجوداتی که در زمستان گویی مرده بودند، دوباره زنده شدند تا کسانی که منکرِ رستاخیز و قیامت بودند، بی‌پایه و اساس بودنِ ادعایشان آشکار شود.

درختان و گیاهانِ باغ، همچون اصحاب کهف که از خواب طولانی برخاستند، بیدار شدند؛ چرا که لطفِ روح‌بخشِ خداوند، همدمِ خلوتِ آن‌ها شد.

ای موجوداتی که در زمستان مرده بودید و دوباره زنده شدید، در زمستان کجا بودید؟ شما در آن عالمی بودید که در هنگام خواب، روح آدمی به آن سو پرواز می‌کند.

شما در آن عالمی بودید که هر شب حواس و روح انسان به آنجا پر می‌کشد؛ همان جهانی که هر شب محلِ انتظار و تماشایِ حقایق است.

ماه (روح) که چون هلال بود، سفر کرد و در آن عالمِ نهان کامل شد و اکنون به صورتِ بدری درخشان بازگشت و چراغِ روشنایی‌بخشِ این دیار شد.

پنج حس ظاهری و پنج حس باطنی انسان که در شبِ غفلت و زمستانِ بی‌خبری، لنگ و درمانده بودند، در سحرگاهِ معرفت بهاری، چابک و راهوار شدند.

سخن گفتن را رها کن و بیهوده کلمات را به دنبال هم نچین، زیرا پرگویی و باد در دهان داشتن، راهِ دیدنِ حقیقت و چشمِ دل را تیره و غبارآلود می‌کند.