دیوان شمس - غزلیات

ای جانِ من، شرابِ عشق را بیاور چرا که فرصتِ عمر به‌سرعت در حال سپری شدن است؛ تلخیِ اندوه‌های دنیوی تنها با لذتِ آن جامِ معرفت از بین می‌رود.

این جام، ظرفِ شایسته‌ای است که عقلِ قدسی و روحِ بلندمرتبه، همنشینِ آن هستند؛ نه شراب‌خواریِ جاهلان و کوردلان که عاقبتشان افتادن در دامِ هوای نفس است.

هنگامی که تو با آن جامِ پُرشور و آتشین از در وارد شدی، تمام وسوسه‌ها و غم‌های درونی من همچون دودی که به سمتِ سقف می‌رود، ناپدید شدند.

اگر در حال حاضر غرق در زیبایی‌ها یا تعلقات دنیوی هستی (گل بر سر داری)، بی‌درنگ از آن دل بکن؛ زیرا این جهان که از آب و گل ساخته شده، ناپایدار است و زمان به‌سرعت می‌گذرد.

آن چیزی را بجوشان و به کمال برسان که عقلِ مصلحت‌سنجِ تو را زائل می‌کند و آن وجودِ ناپخته و خامت را به کمال برسان، چرا که سخن‌گفتنِ خام و بی‌تجربه، راه به‌جایی نمی‌برد.

تو چنان شرابِ عشقی به خورشید و ماه و کلِ کائنات بخشیده‌ای که هر یک از آن‌ها با چنان نشاط و نظمی در جایگاهِ خود قرار دارند و فرمان‌بردارند.

سوگند به خدا که حتی کوچک‌ترین ذره‌ی هستی نیز از آن جامِ معرفت، سرمست است و از کرمِ او چنان غرقِ در شادی شده که با بزرگواری و لطف حرکت می‌کند.

آن شرابی را بیاور که به جان، آرامش می‌بخشد؛ شرابی که گرمایِ آن چنان تند است که تمامِ صبر و قرار و توبه‌های خشک و مصلحتی را از دل بیرون می‌برد.

زمانی که رایحه‌ی خوشِ این عشق به انسان‌های خمار و نیازمند می‌رسد، حالتی همانندِ مهرورزیِ مادرِ دلسوز به فرزندانِ یتیم دارد.

امروز خاک (مظهرِ تواضع و فنا) چنان از جرعه‌ی عشق نوشیده که سیراب شده است؛ خورشیدِ حقیقت، جامِ لطفِ خود را برای همگان می‌گرداند.

عاشقِ حقیقی چنان مشتاقانه به سوی مرگِ اختیاری (سوی کشنده) می‌دود که خونِ بدن در زمانِ حجامت به‌سرعت به سمتِ شیشه می‌دود.

همان‌گونه که کعبه گاه به دیدارِ بندگانِ خاصِ خدا می‌رود، این رحمتِ الهی نیز به قلب‌های آماده و شایسته (ارحام) می‌رسد.

انسان تا زمانی که در مستیِ عشق نباشد، از همه‌ی راهروانِ طریق عقب‌تر است؛ اما در لحظه‌ی بی‌خودی، با یک گام به مقصد (کعبه) می‌رسد.

انسان تا وقتی که در بندِ خویشتن و هوشیاریِ عادی است، از سرِ ادب، رازهای نهان را پنهان می‌کند؛ اما وقتی مستِ عشق شد، چاره‌ای جز آشکار کردنِ راز و خودکامگی در عاشقی ندارد.

لب فرو بند و نامِ این شراب را پیشِ انسان‌های خام و نادان مبر، چرا که ذهنِ سطحیِ آن‌ها آن را به معنای شرابی بدنام و حرام تفسیر خواهد کرد.