دیوان شمس - غزلیات

محبوبِ خوش‌سیما از هیچ لطف و بخششی به بندگان دریغ نکرد. اگر او به شما لطفی نکرده است، گناهِ ما نیست و باید در خودتان جست‌وجو کنید.

چرا این‌قدر محبوب را به خاطر بی‌وفایی سرزنش می‌کنی؟ کدام زیبایی در این عالم است که در کنارِ جمالش، کمی هم جفا و ناز نداشته باشد؟

همین که عاشقِ او هستیم، شیرین‌تر از هر پاداشی است، حتی اگر او به ما هدیه‌ای ندهد. اصلاً زیباییِ او خودِ وفاداری است، حتی اگر در ظاهر عملی به نام وفا از او سر نزند.

خانه‌ای را به من نشان بده که از نورِ حضور او روشن نباشد. جایی را پیدا کن که صورتِ زیبای او آنجا را باصفا و درخشان نکرده باشد.

چشمِ عاشق و نورِ معشوق، هر دو از یک جنس و یک حقیقت‌اند. وقتی این دو به هم می‌رسند، چنان یگانگی‌ای رخ می‌دهد که هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ها را از هم جدا کند.

هنگامی که روحِ عارف در تماشای محبوب غرق شد و از خود بی‌خود گشت، به این حقیقت رسید که حقیقتِ دیدنِ جمالِ الهی، تنها با چشمِ خودِ خدا ممکن است.

این مثال‌ها و سخنانی که گفتم، تنها تلاشِ ذهن برای بیانِ حقیقت است؛ حقیقت این است که خداوند تنها از روی رشک و غیرت بر زیباییِ رخِ شمس بود که به خورشید (والضحی) سوگند خورد.

شمس تبریزی که خورشیدِ جان است و مایه افتخار شهر تبریز، بر هیچ انسانِ فانی‌ای نتابید، مگر آنکه او را از بندِ نیستی رهانید و به او زندگیِ جاوید بخشید.