دیوان شمس - غزلیات

در وادیِ عشق، تنها کسی می‌تواند زیست کند که جانش بیدار باشد، چرا که از وجودِ مرده و بی‌احساس، هیچ خیر و بهره‌ای حاصل نمی‌شود. آیا می‌دانی زنده‌ی حقیقی کیست؟ کسی که از بطنِ عشق متولد شده و حیاتِ جاودان یافته است.

گرمی و ابهتِ شیرِ خشمگین، تیزیِ شمشیرِ بُرنده و صلابتِ تمامِ مردانِ دلاور، همگی در برابرِ شکوهِ عشق سر فرود می‌آورند و تسلیم می‌شوند.

در این مسیرِ معنوی، راهزنانِ نفس کمین کرده‌اند و همسفرانِ سست‌عنصر که روحیه‌ی ضعیف دارند، برای طیِ این طریق مناسب نیستند؛ کسی که با ظاهرسازی و تزییناتِ دنیوی (مانند حنا بستنِ پا) سرگرم است، نمی‌تواند در این راهِ دشوار قدم بردارد.

طبلِ جنگِ درونی (جهادِ اکبر) به صدا درآمده و سپاهِ عشق فرود آمده است. کجاست پهلوانِ میدان‌داری همچون رستم که در این معرکه پیش‌قدم شود و توانمندیِ خویش را به کار گیرد؟

صدایِ رعدآسایِ عشق از جانِ عاشق برمی‌خیزد و قالبِ تن، همچون ابری است که این آوا از آن سرچشمه می‌گیرد؛ این نورِ حقیقت همچون برق می‌جهد و به‌سرعت از دیدگان پنهان می‌شود و در قالبِ هیچ محدودیتِ زمانی نمی‌گنجد.

مرگِ جسمانی هرگز نمی‌تواند چنین سرِ والایی را قطع کند (شخصیتِ معنویِ عاشق را از بین ببرد)، چرا که این سر از کثرتِ عزت و سرافرازی، به ساقِ عرشِ الهی تکیه زده است.

هیچ اندوهی هرگز نمی‌تواند چنین دلی را تسخیر کند؛ چرا که غم‌های این جهان برای او، تنها زمینه‌سازِ فزونیِ شادی و انبساطِ خاطر است.

دریا در برابرِ شکوهِ این عاشق، حقیر است و او خود همچون ابرِ پربارِ بهاری است. جهان، دوستدارِ اوست، اگرچه او برایِ طالبان و رهروانِ ظاهربین، چهره‌ای تند و ناگوار به خود می‌گیرد.

شیرِ بیشه‌ی عشق، شکارِ بی‌ارزش (آهو/دنیا) را نمی‌طلبد، چرا که آهویِ او تنها 'هو' (خداوند) است. منکران و بی‌خبران در این چراگاهِ معنوی، بیهوده یاوه‌سرایی می‌کنند.

در وادیِ عشق، ما را جست‌وجو کن و در وجودِ ما، او را بیاب. رابطه‌ی ما چنان نزدیک است که گاهی من او را می‌ستایم و گاه او مرا به مهر و عنایت یاد می‌کند.

هنگامی که او همچون صدف از دریایِ بیکرانِ حقیقت دهان می‌گشاید و کلامی می‌گوید، دریایِ هستیِ محدودِ من و ما را همچون قطره‌ای در خود جذب و نابود می‌کند.