دیوان شمس - غزلیات

وقتی به آستانه‌ی کوی تو می‌رسم، عقل و اندیشه از وجودم رخت برمی‌بندد. مگر چیزی عزیزتر از جان هم وجود دارد؟ آری، حتی وابستگی به جان نیز در برابرِ تو از میان می‌رود.

اگر زیبایی و کمالِ تو بخواهد به آسمان‌ها هجوم ببرد و در آنجا جلوه‌گری کند، تمامِ ساکنانِ فلک از هیبتِ این جمال، فریادِ امان‌خواهی سر می‌دهند.

ای کسی که زیبایی‌ات بهار را شرمنده می‌کند، تنها یک بار به این باغِ جهان قدم بگذار تا با حضورِ حیات‌بخشِ تو، افسردگی و خزان برای همیشه از گلزارِ هستی محو شود.

آسمان‌ها از سنگینیِ بارِ این هستی و غم‌هایِ زمانه به زانو درآمده و خمیده شده‌اند. ای کسی که روحی لطیف و سبک‌بال داری، با حضورِ تو این بارِ سنگینِ هستی از دوشِ عالم برداشته می‌شود.

من همچون تیری هستم که از جانبِ تو پرتاب شده‌ام، پس به من توانی (بال و پری) عطا کن. تیر زمانی به‌درستی به هدف می‌رسد و به‌خوبی پرواز می‌کند که کمان، آن را با قدرت رها کرده باشد.

مردم (رمه) در غفلت و خوابِ غفلت فرو رفته‌اند و دشمن (گرگ) از هر سو در کمین است. در این میان، من که همچون سگِ گله‌ام، فریاد می‌زنم تا چوپانِ حقیقی (هدایتگر) بیدار شود و از این گله محافظت کند.

وجودِ من تنها یک پندار و گمانِ باطل است، اما تو حقیقتِ آشکاری. هنگامی که حقیقتِ بی‌چون و چرایِ تو جلوه‌گر می‌شود، چهره‌یِ من که برخاسته از توهم و گمان بود، محو و نابود می‌گردد.

خاموش باش و سخن مگو، چرا که دلِ پنهان، پشتِ زبانِ ما پنهان است. هنگامی که زبان و گفتار از کار بیفتد و خاموش شود، آن دلِ حقیقت‌جو آشکار می‌گردد.

این ابیات، پاسخی است که «مجیر» (شاعر) در قطعه‌ای سروده است که آغازش همان بیتِ نخست است؛ یعنی در سرِ کوی تو عقل از سرِ جان برخیزد.