دیوان شمس - غزلیات

آگاه باش که در این شهرِ دنیا، عارفانِ وارسته‌ای هستند که مانند دزدانِ زیرک، چنان مهارتی دارند که می‌توانند از خورشید و ماه نیز گوی سبقت بربایند و مقامِ والای آسمانی آن‌ها را از آنِ خود کنند.

اینان همان رندانِ حقیقت‌جو هستند که در عینِ سرخوشی و مستیِ معنوی، دلی کاملاً بیدار دارند و با یک فریادِ پرشورِ عرفانی، گردشِ افلاک و سرنوشت را دگرگون می‌کنند.

اینان حقیقت را به آسانی آشکار نمی‌کنند و تا زمانی که تو جان و هستی‌ات را در این راه فدا نکنی، رازی به تو نمی‌سپارند؛ ساقیانی‌اند که از انگورِ مادی شراب نمی‌گیرند، بلکه شرابِ آگاهیِ آنان از جنسِ دیگر است.

این عارفان همان جلوه‌های پنهانی هستند که جانِ مشتاقِ انسان همواره به دنبالِ آن‌هاست؛ آن‌ها نیز مانندِ چشمانِ زیبای یار، هم دلربا و هم ناتوان‌کننده (بیمارکننده) هستند.

اینان ظاهری دارند اما در باطن با وابستگی به صورت و جلوه‌های دنیوی دشمن‌اند؛ در این جهان زندگی می‌کنند اما از دو عالم (دنیا و آخرت) تعلق و دلبستگی ندارند.

همچون شیران درنده‌اند که با قدرتِ معنویِ خود تعلقات را از بین می‌برند و در عینِ حال، لبخند بر لب دارند؛ در ظاهر با هم در ستیزند اما در باطن و حقیقت، کاملاً متحد و همدل‌اند.

مانند خرفروشانی که در بازار با هم دعوا می‌کنند، در ظاهر با یکدیگر درگیرند، اما وقتی به عمقِ کارشان نگاه کنی، می‌بینی که همگی برای یک هدفِ واحد تلاش می‌کنند.

مانند خورشید در روز به همه نور و آگاهی می‌بخشند و همچون ماه و ستاره در شب، در سلوک و حرکت به سوی حقیقت هستند.

اگر خاکی را در دست بگیرند آن را به طلا تبدیل می‌کنند (کیمیاگریِ معنوی)؛ آنان چنان توانمندند که حتی وقتی به ظاهر در حالِ کشتِ جو هستند، محصولِ گندم برداشت می‌کنند.

آنان دلبرانی هستند که اگر دل را به آن‌ها نسپاری، هیچ بهره‌ای از کمال نخواهی برد؛ بزرگانی هستند که فراتر از نام، نشان و عناوینِ اجتماعیِ دنیوی قرار دارند.

آن‌ها چنان شیرین‌سخن و گوارا هستند که هرگز موجبِ کدورتِ روح نمی‌شوند؛ در مقامِ شکرگزاری‌اند و به همین دلیل از نزدیکی به آن یارِ حقیقی بهره‌مندند.

با آن‌ها هم‌نشینی کن تا از طریقِ خدمتِ به آنان به انسانیتِ واقعی برسی، چرا که مردمِ عادیِ این دنیا، همگی خورنده‌یِ انسانیتِ یکدیگرند.

دیگر بس کن و چیزی نگو، هرچند که دهانت پر از سخن است؛ چرا که حتی همین حرف‌ها، واژه‌ها و قافیه‌ها نیز خود نوعی حجاب و غیر هستند که میانِ تو و حقیقت فاصله می‌اندازند.