دیوان شمس - غزلیات

دیروز در میانِ گروهِ عاشقان، ساقی و مطرب (عواملِ مستی و شور) پیشوا و فرمانروا بودند. ما همگی به هم درآویختیم و در هم تنیده شدیم، زیرا کشش و نیرویِ ربودنِ عشق، بسیار قدرتمند و فراگیر بود.

عقلِ حسابگر و تدبیراندیش واردِ شور و غوغایِ ما شد، اما در میانه‌ی آن آتشِ عشق، دیگر جایی برای عقل یا تدبیر و نقشه‌های دنیوی باقی نمانده بود.

برای شکارِ دل‌های رمیده، صدها چشمِ جان به عنوانِ دام پهن شده بود و از کمانِ عشق، صدها هزار تیرِ بلا به سوی عاشقان پرتاب می‌شد.

آن آهو (استعاره از معشوق یا پیر) چنان با هیبت و قدرت می‌تاخت که گویی اژدهایی مهیب است؛ در برابرِ شکوهِ او، شیرانِ دشت نیز همچون شکارِ ضعیفی به نظر می‌رسیدند.

در آن حال، پیرمردی روحانی و شگفت‌انگیز را دیدم که چشمانش از شدت گریه و اندوه همچون طشتی پر از خون بود و موهای سرش چون شیر (سفید و درخشان) می‌نمود.

ناگهان دیدم که آن آهو به سوی آن پیرِ روحانی تاخت؛ گویی که نظامِ چرخِ گردون از هم پاشید و حقیقتی آشکار شد، انگار که تمامِ باورهایِ پیشینِ ما فریبی بیش نبوده است.

جام‌های خورشید و ماه (نمادهای کائنات) از شدتِ غوغایِ مستی در هم شکست؛ چرا که پیمانه‌های عاشقانِ مست، بسیار لبریز و پرتوان بود.

از روحِ قدسی درباره‌ی آن احوال پرسیدم، گفت: «من از خود بی‌خودم و چیزی نمی‌دانم؛ هر چه بود، فتنه و شورش از جانبِ آن پیر بود.»

ای شمسِ تبریزی، تو خود از حال و روزِ مستانِ خویش آگاهی؛ اگر در این میان کوتاهی یا تقصیری از من سر زده است، مرا ببخش، چرا که من بی‌دل و بی‌دست‌وپایم و اختیاری ندارم.