دیوان شمس - غزلیات

این حقیقت را پنهانی و آهسته می‌گویم تا خواجه (عقلِ جزئی یا مدعیانِ دانش) آزرده نشود؛ که آن دلبرِ الهی چنان بی‌کران است که در آغوشِ تنگِ عالمِ فانی و وجودِ محدودِ انسان نمی‌گنجد.

در لحظاتِ مستی و سرمستیِ حضورِ آن یار، ترازویِ عقل و منطق را درهم شکستم، چرا که این ترازو توانِ سنجش و اندازه‌گیریِ آن گوهرِ وجود را ندارد.

همه بت‌ها و معبودهایِ دروغین از هیبتِ او پرده‌هایِ خود را دریدند و رسوا شدند؛ چرا که ناپاکی (ماده گرگ) هرگز با حقیقتِ محض و پاکیِ مطلق (یوسف) هم‌نشین و هم‌طراز نمی‌شود.

یکی از نشانه‌هایِ زشتی و تیره‌روزی این است که کسی که سیاه و تیره (دور از حقیقت) است، بخواهد با کسی که رومی و درخشان (اهلِ معرفت و نور) است، دربیفتد و ستیز کند.

در برابرِ شکوه و عظمتِ شمسِ تبریز، آدمی با آن اندک دارایی و تکه‌هایِ ناچیز (قراضه) کیست که بخواهد ادعایِ بخششِ گنج کند یا تصور کند که می‌تواند او را در وجودِ خود جای دهد؟