دیوان شمس - غزلیات

انسان به تلاش و برنامه‌ریزی می‌پردازد اما از حقیقتِ سرنوشت و تقدیر نهایی بی‌خبر است. تدبیرِ ناقصِ بنده در برابرِ تقدیرِ بی‌کرانِ خداوند، هیچ جایگاهی ندارد و اصلاً قابل‌مقایسه نیست.

زمانی که بنده به اندیشیدن می‌پردازد، مشخص است که افکارش محدود به جهان مادی است؛ او به حیله و نیرنگ دست می‌زند، اما از برنامه‌های پنهانِ الهی هیچ نمی‌داند.

انسان چند گامی به جلو برمی‌دارد و گمان می‌کند که مسیر را خودش انتخاب کرده و درست می‌رود، اما غافل است از اینکه تقدیر او را به کدامین سو می‌کشاند.

با جریانِ عالم ستیز مکن، بلکه به دنبال رسیدن به عالم عشق باش؛ چرا که ورود به این فضای معنوی، تو را از آسیبِ مرگ (ملک‌الموت) در امان نگه می‌دارد.

تسلیمِ فرمانِ پادشاهِ هستی باش و شکارِ او شو؛ به دنبال شکارِ لذت‌های دنیوی مباش، زیرا سرانجام، مرگ (اجل) همان لذت‌ها و جانِ تو را بازپس خواهد گرفت.

سکوت پیشه کن و در زندگی، جایگاهی آرام و معنوی را برگزین؛ زیرا در نهایت، همان‌جایی که برای خویش انتخاب کرده‌ای، خداوند تو را در همان مقام مستقر خواهد کرد.