دیوان شمس - غزلیات

آن محبوب و معشوقی که سال گذشته با چهره‌ای درخشان چون ماه و با لباسِ سرخ ظاهر شده بود، امسال در لباسی تیره و کدر (خرقه‌ی زنگار) پدیدار شده است.

آن زیبارویِ تُرک‌نژاد که سال پیش او را در هیئتِ یک غارتگرِ دل‌ها دیده بودی، همان کسی است که امسال با ظاهری عرب‌گونه و رفتاری متفاوت ظاهر شده است.

آن یار و دوست همان یارِ همیشگی است، حتی اگر جامه و لباسش تغییر کرده باشد؛ او تنها آن جامه را از تن به در کرد و دوباره با لباسی دیگر ظاهر شد.

آن باده‌یِ ناب و حقیقت‌بخش همان باده است، حتی اگر ظرف و شیشه‌ای که در آن ریخته شده، تغییر کرده باشد؛ نگاه کن که چگونه با همان قدرتِ مستی‌بخش، بر سرِ عاشقِ شیدا اثر گذاشته است.

ای گروهی که گمان کردید آن نورها و مشعل‌های هدایت خاموش شده‌اند، بدانید که همان مشعل‌ها از دریچه‌ی این عالمِ پر از راز، دوباره نمایان شدند.

این سخنِ من به معنای اعتقاد به تناسخ (تکرارِ روح در کالبدها) نیست، بلکه بیانِ حقیقتِ وحدتِ وجود است؛ همان‌گونه که موج از جوششِ دریایِ بی‌کران برمی‌آید.

یک قطره از آن دریایِ عظیم جدا شد، هرچند که در حقیقت جدا نیست (چون قطره همان دریاست)؛ این آوا و ندا از اعماقِ گلِ خشک و پخته‌ی انسان برآمده است.

آن (تجلیِ) رومی و سفید‌فام زمانی که دورانِ تاریکی و حبشیان را دید پنهان شد، اما امروز با سپاهی انبوه و قدرتمند دوباره بازگشته است.

اگر خورشید در مغرب غروب کرد، به معنای نابودی و فنایِ او نیست؛ بلکه آن ماهِ تابان از افق و جایگاهِ دیگری از نور دوباره طلوع کرده است.

گفت‌وگو و بحث‌هایِ لفظی را کنار بگذار و به آینه‌یِ حقیقتِ ذات نگاه کن؛ چرا که تمامِ شک‌ها و مشکلاتِ ذهنی از دلِ همین حرف‌ها و سخن‌پردازی‌ها پدید می‌آیند.

نگویید که شمس‌الحق تبریزی از راه رسیده است؛ چرا که آن ماهِ پر از اسرار، همواره از آسمانِ جان و صفا در حال تابیدن بوده است.