دیوان شمس - غزلیات

با پایان یافتن دوران ریاضت و خودداری (ماه روزه)، زمانِ جشن و سرور فرا رسیده است؛ با سپری شدن شبِ طولانیِ جدایی و دوری، چهره دل‌انگیز معشوق پدیدار گشته است.

هنگامی که حقیقتِ بی‌پرده نمایان شد، سالک (عذرا) به کمالِ طلبِ خود (وامق) رسید؛ جایگاه‌ها تغییر یافت، معشوق در نقشِ عاشق جلوه‌گر شد و شیخ و مراد نیز خود را در مقامِ مرید و شاگرد دید.

تمام تضادهای عالم در پرتو این عشق حل شد؛ ستیز به صلح، تلخی زهر به شیرینی شکر، سنگ‌های بی‌ارزش به جواهر قیمتی، و قفل‌های بسته بر دل به کلیدِ گشایش تبدیل گشتند.

جانِ آدمی از قید و بندِ تنِ مادی رها گشت و به سوی پاکیِ مطلق شتافت؛ اگرچه پیش از آن نیز، مانندِ خورشیدی که بر همه چیز می‌تابد، هم بر پاکان و هم بر آلودگان پرتو افشانی می‌کرد.

دل از مستیِ شرابِ عشقِ تو اسیرِ دامِ تو شد؛ وقتی جانِ خسته نیز به این حقیقت آگاه گشت، با شتاب و اشتیاق به سوی تو دوید.

بسیاری از تصمیمات و توبه‌های محکم، در برابرِ قدرتِ عشقِ تو شکسته و بی‌اعتبار شد؛ چنانکه زاهدان و عابدانِ بسیاری، در اثرِ بی‌خودیِ ناشی از عشق، جامه‌ی زهد و عبادتِ خود را دریدند.

باغِ وجود در دورانِ سردی و زمستانِ بی‌خبری (دی) سه ماه خاموش بود، اما به محضِ رسیدنِ نسیمِ بهاریِ لطفِ تو، از عالمِ غیب شکوفا گشت و جان گرفت.