دیوان شمس - غزلیات

ای پادشاهِ من، در برابرِ عظمت و شکوهِ تو، چه کسی می‌تواند میانِ ایمان و کفر تفاوتی قائل شود؟ حتی سیمرغ که در اوجِ آسمان‌ها پرواز می‌کند و نمادِ بلندپروازی است، در پیشگاهِ تو همچون مگسی ناچیز و بی‌مقدار است.

آبِ حیات‌بخشِ ایمان و سیاهیِ غبارآلودِ کفر، هر دو در برابرِ آتشِ عشقِ تو همچون خاشاکِ ناچیزی هستند که به سرعت می‌سوزند و از بین می‌روند.

جان، صفتِ ایمان را به خود گرفت و این ایمان، خود به ذات و حقیقتِ جان بدل شد. اکنون که دل در اقیانوسِ بی‌کرانِ معرفت و عشق غرق شده است، دیگر مجالی برای حضورِ «نفس» یا منیت باقی نمی‌ماند.

هنگامی که خورشیدِ رخسارِ تو طلوع کرد، شبِ کفر و چراغِ کم‌فروغِ ایمان هر دو از میان رفتند؛ گویی این دو به زبانِ حال گفتند که حضورِ تو کافی است و دورانِ ما به سر آمده است.

ایمان در حکمِ اسبِ حرکت‌دهنده‌ی دین و نفس در حکمِ مهره‌ی فرزین (وزیر) در بازیِ زندگی است؛ اما برای آن پادشاهی که آیینِ عاشقیِ نویی دارد، دیگر نیازی به این مهره‌های بازیِ شطرنج نیست.

اگر می‌خواهی، ایمان را پیش‌رو و کفر را پشت‌سر قرار بده؛ اما وقتی جسمِ تو همچون شمعی در مسیرِ عشقِ جان، گداخته و محو شد، دیگر مفاهیمی چون جلو و عقب و دوگانگی از میان برمی‌خیزد.

ای شمس تبریزی، تو روح را به چنان اوج و مرتبه‌ای می‌رسانی که جز من که در این مقامِ ایستادگی و فنا قرار دارم، هیچ‌کسِ دیگری توانِ رسیدن و دست یافتن به این مرتبه را ندارد.