دیوان شمس - غزلیات

ای طالبانِ حقیقت، مژده که دلدارِ مهربان و والا مقام از راه رسید. آن دلبر همچون زرکوب (کسی که طلا را به ورق‌های نازک تبدیل می‌کند) روح را صیقل می‌دهد و در برابر شکوهِ او، چهره من از شدتِ اشتیاق همچون سیم (نقره)، رنگ‌پریده و گداخته شده است.

هرکسی که زیبایی همچون ماه دارد و دلِ خویش را از عشقِ او حفظ می‌کند و به او نمی‌سپارد، در برابر خاکِ پای آن دلبر، همچون چوب و سنگی بی‌جان و بی‌ارزش است.

هر کس که از عشقِ الهی فرار کند، در واقع تیشه به ریشه خود زده و خون خود را می‌ریزد. مگر می‌شود خورشیدِ حقیقت، با تکیه بر خفاشِ شب‌پرست (که نمادِ جهل و تاریکی است) غروب کند؟

خانه دل را از آلودگی‌های خویشتنِ خود پاک‌سازی کن تا آن عظمتِ شاهانه را در آن ببینی. از جاروبِ «لا» (اشاره به لا اله الا الله) استفاده کن تا خانه دل را از هرچه غیرِ اوست جارو کرده و خالی کنی.

تنِ تو همچون خاکِ مستعد است و دَم و روح تو همچون بذرِ پاکی است که در آن کاشته شده. اما هوس‌های دنیوی همچون ملخ‌هایی هستند که بر این کشتزار هجوم آورده و جانت را تباه می‌کنند.

چشمت که به بصیرت باز بود، چه شد که بسته شد؟ آیا در خوابِ غفلت فرو رفته‌ای؟ چه چیزی خورده‌ای که در قاروره (ظرفِ آزمایشِ طب سنتی) تو، چنین رسوباتِ کدر و آلوده‌ای جمع شده است؟

بگو چه شنیدی و چه گفتی؟ بگو شب‌ها کجا می‌خوابیدی و چه خیالاتِ باطلی در سر داشتی؟ رنگِ رخسارِ تو، جاسوسی است که رازهای درونت را برملا می‌کند.

صلاح‌الدین، آن زرکوبِ جان‌ها که جواهرِ حکمت می‌بخشد، خورشیدِ تابناکِ اسرارِ الهی است و همو به اذنِ حق، دانا به نادیده‌هاست.