دیوان شمس - غزلیات

با شادی پیمانی بسته‌ام که همیشه از آنِ من باشد. همچنین با محبوبِ جان‌بخشِ خود عهد کرده‌ام که او هستی و جانِ حقیقیِ من باشد.

آن سلطانِ عشق، با خطِ مخصوصِ خود فرمانی به دستم داد که تا زمانی که قدرت و بخت و اقبال در جهان برقرار است، او تنها حاکم و پادشاهِ من باشد.

چه در هوشیاری و چه در مستیِ عشق، دستِ مرا جز او کسی نمی‌گیرد؛ و اگر من با خطاهای خود، دستِ خویش را آزرده کنم، او تنها درمان‌گر و شفابخشِ من است.

اندیشه و فکرِ محدودِ آدمی چه جرئتی دارد که بخواهد گردِ قلمروِ معنویِ من بگردد؟ وقتی محبوبِ من همچون خاقانی مقتدر فرمانرواست، دیگر هیچ قدرتی توانِ حمله به ملکِ وجودِ مرا ندارد.

به برکتِ خوشبختی و اقبالی که از لعلِ لبانِ او نصیبم شده، چهره‌ام هرگز به زردیِ اندوه نمی‌گراید. حتی رستمِ دستان نیز در برابرِ قدرتِ معنویِ من احساسِ شکست می‌کند.

من چنان به نیروی عشق متکی‌ام که می‌توانم زهره را بدرم و ماه را خراش دهم و ستارگان را از آسمان فرو بریزم، زیرا محبوبِ من در اوجِ کمال و عظمت، همچون سیاره کیوان (زحل) بر آسمانِ جانم می‌درخشد.

من چنان در حالِ بی‌خودی‌ام که می‌توانم لباسِ ماه را پاره کنم و جامِ پادشاهان را واژگون سازم؛ و اگر روزگار بخواهد برای این گستاخی از من غرامت بگیرد، او (محبوب) تاوانِ مرا خواهد پرداخت.

من چراغِ آسمانِ گردون هستم، چرا که از خورشیدِ وجودِ او روزی می‌خورم؛ و وقتی دلم میدانِ بازیِ عشق است، من امیرِ این گوی و چوگان هستم.

من خود مصر و خانه شکوفایی هستم که یوسفِ جمالِ او را در آغوش دارم؛ پس چرا باید در جست‌وجوی کنعان باشم، وقتی او خود کنعانِ من است؟

چه شکوهی دارد آنکه حاضر و ناظر است و حافظ و ناصرِ من؛ او هر منکری را با قدرتِ حضورش ساکت می‌کند، چرا که او روشن‌ترین برهانِ وجودِ من است.

جانی یگانه در عالم وجود دارد که از صورت و کثرت بیزار است؛ او لباسِ انسانیت می‌پوشد، اما در حقیقت او خودِ «انسانِ کامل» و حقیقتِ من است.

معشوقِ من اینجاست و من مجنونِ اویم، پس زنجیرِ مرا تکان ندهید. هر لحظه که او بر سرِ سفره‌ی دلِ من می‌نشیند، گویی ماه بر سفره‌ی من حاضر است.

از آنجا که شمسِ تبریزی زبانِ مرا به سخن گشوده، تو ای مخاطب خاموش باش تا زبان‌ها خودشان به حرکت درآیند، درست همان‌طور که قلبِ من به حرکت در می‌آید.